PPDS w Polsce 2026: czy dotyczy Twojej kuchni

PPDS (Pre-Packed for Direct Sale), potocznie Natasha's Law, to pojęcie z prawa brytyjskiego: w Anglii od 1 października 2021 r. obowiązuje rozporządzenie The Food Information (Amendment) (England) Regulations 2019 (SI 2019/1218). Sprawdziliśmy tylko tytuł tego aktu i datę wejścia w życie na legislation.gov.uk; jego treści oraz zasad w Walii, Szkocji i Irlandii Północnej nie badaliśmy. Ten wpis opisuje wyłącznie prawo UE i polskie. Jeżeli prowadzisz kanapki na wynos, sałatki w słoiku, deser w pudełku do odbioru osobistego, dotyczy Cię pytanie: jakie informacje muszą towarzyszyć takiemu produktowi w Polsce.

Poniżej pokazujemy, co wynika z przepisów, a co jest praktyką branży, oraz jak ułożyć etykietę w małej kuchni.

Co to jest PPDS na gruncie prawa UE i polskiego

Skrót "PPDS" nie występuje ani w rozporządzeniu 1169/2011, ani w polskich przepisach o znakowaniu. Rozporządzenie 1169/2011 nie ma osobnej definicji żywności pakowanej do bezpośredniej sprzedaży, a rozporządzenie MRiRW używa określenia "pakowania do bezzwłocznej sprzedaży" (§ 19 ust. 1). Definiuje natomiast "żywność opakowaną" (art. 2 ust. 2 lit. e): pojedyncza sztuka złożona ze środka spożywczego i opakowania, w które został zapakowany przed oferowaniem na sprzedaż, tak że zawartości nie można zmienić bez otwarcia lub zmiany opakowania. Definicja nie obejmuje żywności pakowanej w miejscu sprzedaży na życzenie konsumenta ani pakowanej do bezpośredniej sprzedaży. Taka żywność podlega art. 44 (żywność nieopakowana oraz pakowana do bezpośredniej sprzedaży): obowiązkowa jest informacja o alergenach (art. 9 ust. 1 lit. c), a pozostałe dane z art. 9 i 10 nie są obowiązkowe, chyba że wymaga ich prawo krajowe (art. 44 ust. 1 lit. b).

Przykłady, które w praktyce branży mieszczą się zwykle w pojęciu pakowania do bezpośredniej sprzedaży: kanapka w folii w lodówce przy kasie, sałatka w pudełku, ciasto w opakowaniu z logo lokalu. Nie znaleźliśmy urzędowej definicji, która rozstrzygałaby wszystkie przypadki (np. pudełka pakowane w kuchni i dowożone), więc kwalifikację konkretnego produktu warto potwierdzić we właściwej PSSE.

Co wymaga prawo w Polsce

Dla żywności nieopakowanej i pakowanej do bezzwłocznej sprzedaży § 19 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 23.12.2014 w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. 2015 poz. 29, z późn. zm.) wymaga podania m.in.:

1. Nazwy środka spożywczego (art. 17 rozporządzenia 1169/2011). Konkretna, opisowa nazwa ("Sałatka grecka z fetą" zamiast "Sałatka").
2. Nazwy albo imienia i nazwiska producenta.
3. Wykazu składników zgodnie z art. 18-20 rozporządzenia 1169/2011, z uwzględnieniem art. 21. Składniki wymienia się w kolejności malejącej według masy w momencie ich użycia przy wytwarzaniu (art. 18 ust. 1).
4. Alergenów wyróżnionych w wykazie składników (art. 21 ust. 1 lit. b), czcionką, stylem lub kolorem tła. Formuła "zawiera" + nazwa alergenu jest przewidziana, gdy nie ma wykazu składników (art. 21 ust. 1); zawiadomienie Komisji 2017/C 428/01 (pkt 27, dotyczące żywności opakowanej) wyklucza dobrowolne powtarzanie alergenów poza wykazem składników.

Co do miejsca: § 19 ust. 2 stanowi, że informacje te podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu. Nie musi to więc być dane umieszczone na opakowaniu, ale musi być bezpośrednio dostępne przy produkcie. W § 19 ust. 1 są też pozycje dotyczące niektórych kategorii (np. pieczywa: masa jednostkowa i informacja o cieście mrożonym; mięsa: kraj pochodzenia; alkoholu: zawartość alkoholu). Nie omawiamy tu wszystkich.

Data przydatności lub minimalnej trwałości nie jest wymieniona w § 19 ust. 1 ani w art. 44 jako obowiązkowa dla żywności pakowanej do bezpośredniej sprzedaży. Termin, do którego sprzedajesz produkt, i tak musisz ustalić na podstawie bezpieczeństwa (system HACCP), a umieszczenie daty na produkcie jest praktyką branży. Przy sprzedaży po upływie terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia przewiduje wykroczenie (art. 100 ust. 1 pkt 1).

Sprzedaż na odległość i dostawa

Art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 stanowi, że przy sprzedaży żywności nieopakowanej na odległość dane wymagane na mocy art. 44 udostępnia się według zasad art. 14 ust. 1: informacje muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu (w materiałach towarzyszących sprzedaży lub innymi wyraźnie wskazanymi środkami) oraz w momencie dostawy. Jeżeli sprzedajesz przez własną stronę lub aplikację, informacje o alergenach muszą więc być tam dostępne przed zakupem. Nie sprawdzaliśmy regulaminów platform zewnętrznych (np. Glovo, Bolt Food, Pyszne), więc nie podajemy, czego wymagają.

Przepisy krajowe w UE

Art. 44 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 pozwala państwom członkowskim określać sposób udostępniania informacji dla żywności nieopakowanej i pakowanej do bezpośredniej sprzedaży, dlatego zasady krajowe mogą się różnić. Nie badaliśmy stanu prac nad ewentualną rewizją rozporządzenia 1169/2011 ani ewentualnych zmian wymogów dla PPDS w innych państwach UE.

Dlaczego warto mieć dobrą etykietę niezależnie od minimum

• Informacja ma być rzetelna (art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011), a etykieta wymusza aktualne receptury i wykaz alergenów.
• Klientom z alergią łatwiej wybrać produkt, gdy informacja jest przy nim, a nie tylko na tablicy (to praktyka, nie przepis).
• Jeśli przepakowujesz produkt i sprzedajesz pod własną nazwą lub firmą, to jako podmiot odpowiedzialny za informację o żywności (art. 8 ust. 1) odpowiadasz za informacje, które w niej zmieniasz lub podajesz (art. 8 ust. 4).

Jak zrobić etykietę w małej kuchni

Praktyczna ścieżka, trzy sposoby (bez ocen kosztów, bo zależą od rynku i sprzętu):

Sposób 1: drukarka etykiet termiczna. Drukujesz etykietę z gotowego szablonu i naklejasz na pojemnik. Wygodna przy codziennej produkcji (kanapki, sałatki, dania w pojemnikach).

Sposób 2: szablon w edytorze tekstu + drukarka biurowa. Rozwiązanie dla małej liczby produktów, mniej elastyczne przy częstych zmianach.

Sposób 3: aplikacja lub arkusz do generowania etykiet. Wprowadzasz produkty raz i generujesz etykiety. Zgodność z przepisami zależy od tego, co wpiszesz, a nie od narzędzia: wykaz składników i alergeny zawsze musisz zweryfikować z recepturą.

Najczęstsze błędy w etykietowaniu PPDS (praktyka)

1. Brakuje alergenu, który był w sosie. Typowo: sos sojowy w sałatce, gorczyca w dressingu, sezam w oleju. Wykaz składników musi odpowiadać recepturze.
2. Składniki w złej kolejności. Wykaz układa się w kolejności malejącej według masy w momencie użycia (art. 18 ust. 1). Jeśli sól to 8 procent, a kurczak to 35 procent, kolejność musi to odzwierciedlać.
3. Data przydatności bez podstawy. Jeśli na etykiecie jest "do 3 dni", warto mieć udokumentowane, jak ten termin ustalono (np. w dokumentacji HACCP), a w razie pytania organu umieć go uzasadnić.
4. Cross-contamination ignorowane. Lokal piecze chleb i robi sałatkę "bez glutenu" w tej samej kuchni, bez odpowiedniego podziału stref w kuchni. Sformułowanie "bezglutenowy" można stosować tylko wtedy, gdy żywność w postaci sprzedawanej konsumentowi zawiera nie więcej niż 20 mg/kg glutenu (rozporządzenie wykonawcze 828/2014, załącznik); inaczej grozi zarzut wprowadzania w błąd (art. 7 rozporządzenia 1169/2011).

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę etykietować kanapki, które robię codziennie i sprzedaję tego samego dnia?

Jeśli są pakowane w lokalu do bezpośredniej sprzedaży, obowiązuje Cię art. 44 rozporządzenia 1169/2011 (informacja o alergenach) i § 19 rozporządzenia MRiRW (m.in. nazwa, producent, wykaz składników z alergenami wyróżnionymi), podane w miejscu sprzedaży na wywieszce lub w inny sposób bezpośrednio dostępny. Nie wynika z nich wprost obowiązek naklejania pełnej etykiety na każdy produkt, ale informacje muszą być bezpośrednio dostępne przy produkcie. Szczegóły dla dostaw opisujemy w artykule o oznaczaniu alergenów w cateringu i dostawach.

Czy etykieta ręcznie napisana jest dopuszczalna?

Nie znaleźliśmy w sprawdzonych przepisach zakazu informacji pisanej ręcznie. Informacja musi być dobrze widoczna, wyraźnie czytelna i, w stosownych przypadkach, nieusuwalna (art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, bez uszczerbku dla przepisów krajowych), a przede wszystkim rzetelna. Przy większej liczbie produktów druk szablonu zmniejsza ryzyko pomyłki.

Co z produktami sprzedawanymi luzem (np. ciasto na ladzie)?

To żywność nieopakowana: obowiązuje art. 44 i § 19 rozporządzenia MRiRW, więc informacje (m.in. o alergenach) podaje się na wywieszce lub w inny sposób bezpośrednio dostępny obok wystawy. Nie wymaga to etykiety na opakowaniu, bo opakowania nie ma.

Czy dostawca pakowanych produktów ma obowiązek dostarczyć etykietę?

Jeżeli kupujesz produkt już zapakowany (np. butelka soku, paczka chipsów), etykieta jest po stronie podmiotu, pod którego nazwą lub firmą produkt wprowadzono na rynek (art. 8 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011). Jeżeli przepakowujesz produkt pod własną nazwą (np. przelewasz sos z kanistra do butelki z Twoim logo), odpowiadasz za informacje, które w nim zmieniasz lub podajesz (art. 8 ust. 4), a w razie wątpliwości warto zapytać PSSE, jak zakwalifikować taki produkt.

Co jeżeli klient kupuje kanapkę i prosi o doliczenie sosu z lodówki?

Każdy komponent, który sprzedajesz, powinien mieć informacje wymagane dla swojej kategorii (art. 44 i § 19, albo art. 9 dla żywności opakowanej). Nie znaleźliśmy przepisu, który rozstrzygałby ten konkretny układ (klient komponuje zestaw), więc ostrożnie zapewnij informacje o alergenach przy każdym komponencie.

---

Stan prawny na: 4 października 2026
Podstawa prawna: rozporządzenie 1169/2011 (art. 2 ust. 2 lit. e, art. 7, art. 8 ust. 1 i 4, art. 9 ust. 1 lit. c, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 44; tekst skonsolidowany na 1.04.2025); rozporządzenie wykonawcze 828/2014 (art. 3, załącznik); rozporządzenie MRiRW z 23.12.2014 w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. 2015 poz. 29, § 19 ust. 1-2 w brzmieniu po zmianach z 2017, 2019, 2020, 2024 i 2025 r.); ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tj. Dz.U. 2023 poz. 1448, art. 100 ust. 1 pkt 1); zawiadomienie Komisji 2017/C 428/01 (pkt 27, nieobowiązujące interpretacyjne); brytyjskie SI 2019/1218 (tylko tytuł i data wejścia w życie). Nie sprawdzaliśmy treści brytyjskich przepisów, regulaminów platform dostawczych ani stanowisk PSSE.
Ostatni przegląd: 4 października 2026