Przejdź do treści
Otwieranie lokalu gastronomicznego

Zezwolenie na sprzedaż alkoholu w lokalu 2026

Autor: Zaktualizowano: 14 min czytania
Zezwolenie na sprzedaż alkoholu w lokalu 2026

Rodzaje zezwoleń A, B i C, opłaty od 525 zł, oświadczenie do 31 stycznia i raty. Sprawdź, jak zdobyć i nie stracić zezwolenia na alkohol w 2026 roku.

Sprzedaż alkoholu potrafi znacząco podnieść rentowność lokalu gastronomicznego - ale wymaga zezwolenia, którego zdobycie i utrzymanie rządzi się ścisłymi regułami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Podstawowe zasady obowiązują od lat: trzy rodzaje zezwoleń (A, B, C), opłaty zależne od wartości sprzedaży, coroczne oświadczenie do 31 stycznia i katalog sytuacji, w których zezwolenie jest cofane albo wygasa. Stan prawny opisujemy na 12 listopada 2026 r. (tekst jednolity ustawy: Dz.U. 2023 poz. 2151); od 1 stycznia 2027 r. dojdzie jedna zmiana procedury - termin 30 dni na opinię gminnej komisji (opisana poniżej). Ten przewodnik prowadzi Cię przez całą procedurę - od wniosku do gminy po obowiązki w trakcie prowadzenia sprzedaży. Pamiętaj przy tym, że zezwolenie na alkohol to obowiązek dodatkowy, niezależny od wymogów Sanepidu dla gastronomii, które Twój lokal musi spełniać równolegle.

Trzy rodzaje zezwoleń: A, B i C

Zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży - art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi) wydaje się oddzielnie na trzy rodzaje napojów według zawartości alkoholu (art. 18 ust. 3). Każdy rodzaj to osobne zezwolenie i osobna opłata - jeśli chcesz serwować piwo, wino i wódkę, potrzebujesz wszystkich trzech. Oznaczenia A, B i C są skrótami używanymi w praktyce; ustawa mówi o rodzajach napojów.

Rodzaj Zakres Opłata podstawowa (pierwszy rok) Próg wartości sprzedaży Opłata po przekroczeniu progu
A napoje do 4,5% alkoholu oraz piwo 525 zł 37 500 zł 1,4% wartości sprzedaży
B napoje powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) 525 zł 37 500 zł 1,4% wartości sprzedaży
C napoje powyżej 18% alkoholu 2 100 zł 77 000 zł 2,7% wartości sprzedaży

Które zezwolenia są Ci potrzebne

  • Tylko piwo (w tym rzemieślnicze) i napoje do 4,5% - wystarczy zezwolenie A.
  • Wino, wermuty, nalewki do 18% - potrzebujesz zezwolenia B. Uwaga: piwo nie wchodzi w zakres B, nawet mocne.
  • Wódka, whisky, likiery powyżej 18%, koktajle na mocnych alkoholach - wymagane zezwolenie C, najdroższe i z najwyższym progiem opłat. Przedsiębiorcy podający lub sprzedający mieszaniny napojów alkoholowych według receptur z użyciem napojów powyżej 18% muszą mieć zezwolenie na ten rodzaj (art. 18 ust. 14).

Procedura: kto wydaje zezwolenie i jak wygląda wniosek

Zezwolenie wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy dla lokalizacji punktu sprzedaży - po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu z uchwałami rady gminy. Zezwolenie wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata, a w przypadku sprzedaży przeznaczonej do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż 2 lata (art. 18 ust. 9).

Krok po kroku

  1. Sprawdź uchwały swojej gminy - rada gminy ustala maksymalną liczbę zezwoleń oraz zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (art. 12 ust. 1-3), np. odległości od wskazanych obiektów - konkretne zasady zależą od uchwały. Gdy liczba wniosków przewyższa limit, zezwolenia wydaje się w pierwszej kolejności według kryteriów z art. 18 ust. 3b: największej odległości od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych, a następnie najmniejszej liczby punktów prowadzonych przez wnioskodawcę.
  2. Złóż wniosek do urzędu gminy - wniosek składa przedsiębiorca (art. 18 ust. 2) i zawiera m.in. oznaczenie rodzaju zezwolenia, dane przedsiębiorcy, przedmiot działalności, adres punktu sprzedaży oraz adres punktu składowania napojów alkoholowych (ust. 5). Do wniosku dołącza się (ust. 6): dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu; zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym; oraz decyzję państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Wzór wniosku (dokument elektroniczny) określa minister właściwy do spraw gospodarki; czy gmina oczekuje czegoś ponad ustawowy zestaw, tego nie sprawdzaliśmy.
  3. Poczekaj na opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych - organ zezwalający wydaje zezwolenie po uzyskaniu pozytywnej opinii o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy (art. 18 ust. 3a). Od 1 stycznia 2027 r. (ustawa z 11 czerwca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 875, art. 1 i 22) komisja ma przedstawić opinię w terminie nie dłuższym niż 30 dni od otrzymania żądania, a nieprzedstawienie jej w tym terminie uważa się za opinię pozytywną (nowy art. 18 ust. 3aa); do tego czasu ustawa takiego terminu nie wyznacza.
  4. Wnieś opłatę i odbierz zezwolenie - opłatę za korzystanie z zezwolenia wnosisz na rachunek gminy przed wydaniem zezwolenia (art. 111 ust. 2); w roku nabycia zezwolenia jest ona proporcjonalna do okresu jego ważności (ust. 8).

Kluczowa zasada: Zezwolenie dotyczy konkretnego przedsiębiorcy i konkretnego punktu sprzedaży. Przeprowadzka lokalu, zmiana formy prawnej firmy czy przejęcie biznesu to sytuacje, które wymagają kontaktu z gminą - zezwolenia nie można po prostu „przenieść" jak wyposażenia. Warunkiem sprzedaży jest wykonywanie działalności tylko przez przedsiębiorcę oznaczonego w zezwoleniu i wyłącznie w miejscu w nim wymienionym (art. 18 ust. 7 pkt 6), a zmiany stanu faktycznego i prawnego w stosunku do danych z zezwolenia zgłasza się organowi w terminie 14 dni od ich powstania (pkt 7). Zezwolenie wygasa m.in. przy likwidacji punktu sprzedaży, zmianie rodzaju działalności punktu i zmianie składu osobowego wspólników spółki cywilnej (ust. 12).

Zezwolenie a Sanepid - dwie osobne ścieżki

Decyzja państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu jest dokumentem dołączanym do wniosku o zezwolenie (art. 18 ust. 6 pkt 4). W praktyce oznacza to, że najpierw musisz przejść procedurę zatwierdzenia zakładu, a dopiero potem złożysz kompletny wniosek o alkohol; wymagania sanitarne dla lokalu gastronomicznego (w tym procedury HACCP) są wymogiem sanitarnym, a ustawa o wychowaniu w trzeźwości wymaga w tym miejscu wyłącznie decyzji o zatwierdzeniu. Bez tej decyzji wniosek nie będzie kompletny.

Opłaty: pierwszy rok, kontynuacja i raty

Pierwszy rok działalności

Opłatę za korzystanie z zezwolenia wnosi się przed jego wydaniem (art. 111 ust. 2), a dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność w tym zakresie wynosi ona: 525 zł za zezwolenie A (napoje do 4,5% oraz piwo), 525 zł za zezwolenie B (powyżej 4,5% do 18%, z wyjątkiem piwa) i 2 100 zł za zezwolenie C (powyżej 18%) - art. 111 ust. 2-3. Komplet trzech zezwoleń na start to 3 150 zł (przy zezwoleniach wydanych na pełny rok kalendarzowy; przy starcie w trakcie roku opłata jest naliczana proporcjonalnie).

Kolejne lata - opłata zależy od obrotu

Przedsiębiorca, który prowadził sprzedaż w roku poprzednim, płaci opłatę zależną od rocznej wartości sprzedaży danego rodzaju napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim (art. 111 ust. 5-6 i 9; wartość oblicza się oddzielnie dla każdego rodzaju):

  • Gdy wartość sprzedaży nie przekroczyła progu (37 500 zł dla A i B, 77 000 zł dla C) - płacisz opłatę podstawową jak w pierwszym roku (ust. 6).
  • Gdy próg został przekroczony - płacisz opłatę procentową od ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim: 1,4% dla zezwolenia A, 1,4% dla zezwolenia B, 2,7% dla zezwolenia C (ust. 5).

Oświadczenie o wartości sprzedaży - do 31 stycznia

Podstawą naliczenia opłaty jest oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w roku poprzednim, które składasz w gminie do 31 stycznia każdego roku. Obowiązek dotyczy przedsiębiorców, którzy prowadzili sprzedaż w roku poprzednim (art. 111 ust. 4). Niezłożenie oświadczenia w terminie prowadzi do wygaśnięcia zezwolenia po upływie 30 dni, chyba że w tym czasie złożysz oświadczenie wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty podstawowej z art. 111 ust. 2 (art. 18 ust. 12 pkt 5 lit. a i ust. 12a). Podanie fałszywych danych w oświadczeniu jest przesłanką cofnięcia zezwolenia (ust. 10 pkt 5).

Raty: trzy terminy w roku

Opłatę za korzystanie z zezwolenia w danym roku kalendarzowym wnosisz na rachunek gminy w trzech równych ratach, w terminach (art. 111 ust. 7), albo jednorazowo - do 31 stycznia danego roku:

  1. do 31 stycznia,
  2. do 31 maja,
  3. do 30 września.

Wpisz te trzy daty (plus termin oświadczenia) do stałego kalendarza firmowych obowiązków, obok terminów badań pracowników i przeglądów z checklisty przed kontrolą Sanepidu. Niewniesienie opłaty w terminie prowadzi do wygaśnięcia zezwolenia po upływie 30 dni, chyba że w tym czasie wniesiesz ratę powiększoną o 30% (art. 18 ust. 12 pkt 5 lit. b i ust. 12b). Warunkiem prowadzenia sprzedaży jest też okazanie przedsiębiorcy zaopatrującemu punkt sprzedaży dowodu dokonania opłaty w terminach do 1 lutego, 1 czerwca i 1 października (art. 18 ust. 7 pkt 4).

Obowiązki w trakcie sprzedaży - czego pilnować na co dzień

  • Zakaz sprzedaży i podawania alkoholu osobom do lat 18 (art. 15 ust. 1 pkt 2) - w razie wątpliwości co do pełnoletności nabywcy sprzedający lub podający jest uprawniony do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek (ust. 2). Przeszkol z tego każdą osobę za barem i na sali. Sprzedaż lub podawanie alkoholu w wypadkach, gdy jest to zabronione, albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, jest karane grzywną (art. 43 ust. 1); tej samej karze podlega kierownik zakładu handlowego lub gastronomicznego, który nie dopełnia obowiązku nadzoru i przez to dopuszcza do takiego czynu (ust. 2).
  • Zakaz sprzedaży i podawania osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości (art. 15 ust. 1 pkt 1) - obsługa musi umieć odmówić podania kolejnego alkoholu.
  • Zakaz sprzedaży na kredyt i pod zastaw.
  • Sprzedaż tylko w miejscu objętym zezwoleniem - działalność w zakresie zezwolenia prowadzi się wyłącznie w miejscach w nim wymienionych (art. 18 ust. 7 pkt 6). Jeśli otwierasz ogródek gastronomiczny poza obrysem lokalu, upewnij się w gminie, że jest objęty zezwoleniem.
  • Terminowe oświadczenia i opłaty - jak wyżej: oświadczenie do 31 stycznia, raty do 31 stycznia, 31 maja i 30 września, a dowód opłaty do okazania dostawcy do 1 lutego, 1 czerwca i 1 października.
  • Widoczna informacja o szkodliwości alkoholu - w miejscach sprzedaży i podawania napojów alkoholowych powinna być uwidoczniona informacja o szkodliwości spożywania alkoholu (art. 13 ust. 2); jej brak jest wykroczeniem (art. 45 pkt 2). Ustawa w tym artykule nie określa treści ani formy tej informacji, a aktów wykonawczych nie sprawdzaliśmy.

Za co można stracić zezwolenie

Organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadkach wymienionych w art. 18 ust. 10 ustawy, m.in.:

  • sprzedaży i podawania alkoholu osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw (nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży - ust. 10 pkt 1 lit. a); w tym punkcie ustawa nie wymaga powtarzalności naruszeń (inaczej niż przy zakłócaniu porządku), a orzecznictwa dotyczącego jego stosowania nie sprawdzaliśmy,
  • nieprzestrzegania warunków sprzedaży określonych w ustawie i w zezwoleniu,
  • zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt, powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, gdy prowadzący punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego (pkt 3),
  • wprowadzenia do sprzedaży alkoholu pochodzącego z nielegalnych źródeł,
  • podania fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży,
  • popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy oraz orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem (pkt 6-7).

Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o cofnięciu (art. 18 ust. 11). Osobną kategorią jest wygaśnięcie zezwolenia - m.in. z powodu likwidacji punktu sprzedaży, upływu terminu ważności, zmiany rodzaju działalności punktu, zmiany składu osobowego wspólników spółki cywilnej albo niezłożenia oświadczenia lub niewniesienia opłaty w terminie (ust. 12). W przypadku niezłożenia oświadczenia lub niewniesienia opłaty ustawa daje 30 dni na uzupełnienie z opłatą dodatkową 30% (ust. 12a-12b), a o nowe zezwolenie można wystąpić dopiero po upływie 6 miesięcy od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu (ust. 13).

Ryzyko, którego warto unikać: sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest przesłanką cofnięcia zezwolenia (art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a), a o nowe zezwolenie można wystąpić dopiero po 3 latach. Procedura weryfikacji wieku i szkolenie personelu zmniejszają to ryzyko.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę mieć samo zezwolenie na piwo, a wino dodać później?

Tak. Zezwolenia A, B i C są niezależne - możesz zacząć od A (piwo i napoje do 4,5%) i w dowolnym momencie wystąpić o B lub C. Każde zezwolenie to osobny wniosek, osobna opłata i osobna pozycja w oświadczeniu rocznym.

Na jak długo wydawane jest zezwolenie dla lokalu gastronomicznego?

Zezwolenie wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż 4 lata; w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż 2 lata (art. 18 ust. 9). Konkretny okres określa organ zezwalający w zezwoleniu.

Co się stanie, jeśli nie złożę oświadczenia do 31 stycznia?

Zezwolenie wygasa po upływie 30 dni od dnia, w którym minął termin, chyba że w tym 30-dniowym terminie złożysz oświadczenie wraz z jednoczesnym dokonaniem opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty z art. 111 ust. 2 (art. 18 ust. 12 pkt 5 lit. a i ust. 12a). Nie licz na ten mechanizm - traktuj 31 stycznia jako termin, którego nie warto przekraczać. Po wygaśnięciu z tego powodu o nowe zezwolenie można wystąpić dopiero po 6 miesiącach (ust. 13).

Ile zapłacę w drugim roku, jeśli sprzedałem piwo za mniej niż 37 500 zł?

Jeżeli roczna wartość sprzedaży napojów objętych zezwoleniem A w punkcie sprzedaży w roku poprzednim nie przekroczyła 37 500 zł, w kolejnym roku płacisz opłatę podstawową 525 zł (art. 111 ust. 6). Dopiero po przekroczeniu progu opłata staje się procentowa (1,4% ogólnej wartości sprzedaży dla A i B, 2,7% dla C przy progu 77 000 zł - ust. 5).

Czy gmina może odmówić mi zezwolenia, mimo że spełniam wszystkie warunki?

Tak, jeśli lokalizacja punktu nie spełnia zasad usytuowania z uchwał rady gminy (opinia komisji musi być pozytywna - art. 18 ust. 3a) albo gdy liczba wniosków przewyższa limit zezwoleń ustalony uchwałą, a o kolejności decydują kryteria z art. 18 ust. 3b. Dlatego uchwały gminy sprawdź jeszcze przed podpisaniem umowy najmu lokalu.

Czy zezwolenie na alkohol zastępuje odbiór lokalu przez Sanepid?

Nie - to dwie niezależne procedury. Decyzja o zatwierdzeniu zakładu jest jednak dokumentem, który dołącza się do wniosku o zezwolenie (art. 18 ust. 6 pkt 4). Najpierw zatwierdzenie zakładu, potem wniosek o alkohol.

Dwie sytuacje sezonowe rządzą się osobnymi zasadami i warto je sprawdzić wcześniej: sprzedaż na jarmarku bożonarodzeniowym, gdzie jednorazowe zezwolenie wydaje się na okres do 2 dni przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (oraz jednostkom OSP), za opłatą odpowiadającą 1/12 rocznej opłaty za dany rodzaj zezwolenia (art. 181 ust. 1-3), oraz sylwester jako impreza zamknięta, gdzie alkohol wliczony w cenę biletu - według naszej interpretacji, nie przepisu wprost - nadal jest sprzedażą lub podawaniem w rozumieniu art. 18 ust. 1 i art. 43 ust. 1; szczegóły w osobnym wpisie.

Zezwolenie na alkohol to tylko jeden z elementów prawnej układanki lokalu gastronomicznego - fundamentem pozostaje zatwierdzony przez Sanepid zakład z działającym systemem HACCP i procedurami GHP/GMP. Jeśli szukasz gotowej bazy do dokumentacji sanitarnej, zobacz pakiety dokumentacji HACCP i GHP/GMP z GastroReady - szablony oparte na wymaganiach rozporządzenia 852/2004, które dostosowujesz do swojego lokalu.


Stan prawny na: 12 listopada 2026
Podstawa prawna: ustawa z 26.10.1982 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz.U. 2023 poz. 2151): art. 111 (opłaty 525/525/2100 zł, progi 37 500 zł i 77 000 zł, raty, oświadczenie do 31 stycznia), art. 12, 13 ust. 2, 15, 18 (ust. 1-14), 181, 43, 45; ustawa z 11.06.2026 o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych (Dz.U. 2026 poz. 875): art. 1 i 22 (nowy art. 18 ust. 3aa od 1.01.2027); ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tj. Dz.U. 2026 poz. 1399): art. 65 ust. 1 pkt 2. Nie sprawdzaliśmy: wzoru wniosku o zezwolenie (rozporządzenie ministra gospodarki), uchwał konkretnych gmin, orzecznictwa dotyczącego cofania zezwoleń, zasad sprzedaży na wynos (art. 96), zezwoleń na wyprzedaż zapasów (art. 184), zezwoleń dla przedsiębiorców dostarczających żywność na imprezy zamknięte (art. 181 ust. 4) ani kwestii, czy sprzedaż alkoholu w cenie biletu to sprzedaż w rozumieniu ustawy. Przegląd z 8 listopada 2026 objął ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz.U. 2026 poz. 1399, stan na 28.09.2026); cytowane artykuły sprawdziliśmy w tych tekstach i nie znaleźliśmy zmian ich znaczenia względem poprzednich tekstów jednolitych. Przegląd z 12 listopada 2026 objął ustawę o wychowaniu w trzeźwości: wykaz ELI Sejmu nie pokazuje po tekście jednolitym Dz.U. 2023 poz. 2151 innych zmian niż Dz.U. 2026 poz. 875 (art. 1 dodaje art. 18 ust. 3aa; art. 22: wejście w życie pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia 30 czerwca 2026 r., czyli 1 stycznia 2027 r.), a kwoty i progi z art. 111 sprawdziliśmy w tekście jednolitym. Pozostałych aktów z tej listy nie sprawdzaliśmy ponownie od przeglądu z 4 października 2026.
Ostatni przegląd: 12 listopada 2026

Zobacz pakiety dokumentacji HACCP →

Tematy:zezwolenie na sprzedaż alkoholu 2026koncesja na alkohol gastronomiaopłata za zezwolenie na alkoholoświadczenie o wartości sprzedaży alkoholu

Za darmo, na maila

Plakat: 14 alergenów. Do powieszenia w kuchni.

Gotowy do wydruku w A4 i A3. Wszystkie 14 alergenów podlegających obowiązkowi informowania, w formie czytelnej dla całej kuchni. W trzech wersjach językowych: polskiej, ukraińskiej i angielskiej. Plakat jest wysyłany e-mailem na podany adres.