Utylizacja oleju gastronomicznego: BDO, KPO i przepisy

„Firma od oleju mówi, że bez KPO i konta w BDO dostaniemy karę" - to częste pytanie właścicieli lokali. Krótka odpowiedź: zużyty olej z frytownicy, który powstaje przy świadczeniu usług gastronomicznych, jest według komunikatów opublikowanych w serwisie BDO odpadem komunalnym o kodzie 20 01 25. Wytwórca odpadów komunalnych nie prowadzi ich ewidencji, więc z tytułu samego oleju lokal nie potrzebuje wpisu do BDO i nie wystawia karty przekazania odpadów (KPO). Ewidencję prowadzi podmiot, który olej odbiera. Wyjątkiem są odpady z olejów jadalnych stosowanych do celów przemysłowych.

Poniżej: na czym to stanowisko się opiera, kiedy wygląda inaczej i co mimo to warto mieć w dokumentacji lokalu.

Najważniejsze w skrócie

• Kod 20 01 25 (oleje i tłuszcze jadalne) to klasyfikacja wskazana dla oleju z usług gastronomicznych w komunikacie z 30 grudnia 2020 r. w serwisie BDO.
• Bez KPO i bez wpisu z tytułu oleju. Wytwórcy odpadów komunalnych są zwolnieni z ewidencji (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach), a wpis do rejestru na wniosek dotyczy wytwórców obowiązanych do ewidencji (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e).
• Ewidencję prowadzi odbiorca. Uzupełnienie komunikatu z 9 marca 2021 r. wskazuje, że przy odbiorze przez wyspecjalizowany podmiot ewidencja należy do podmiotu zbierającego, a sam transport nie wymaga KPO w BDO.
• Wyjątek: zastosowanie przemysłowe. Wtedy kod jest inny (np. z grupy 02 03), a wpis do BDO i ewidencja są obowiązkowe.
• Higiena zostaje. Olej jako odpad żywnościowy podlega wymaganiom rozporządzenia (WE) nr 852/2004: zamykane pojemniki, szybkie usuwanie z pomieszczeń z żywnością.

Co mówią komunikaty BDO o zużytym oleju

Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało 30 grudnia 2020 r. w serwisie bdo.mos.gov.pl odpowiedź na pytanie, jak klasyfikować zużyte oleje jadalne z nieruchomości niezamieszkałych, np. z punktów gastronomicznych. Resort uznał, że olej powstający przy świadczeniu usług gastronomicznych to odpad komunalny o kodzie 20 01 25. Taki odpad można przekazać w gminnym systemie (jeśli gmina objęła nim nieruchomości niezamieszkałe) albo podmiotowi odbierającemu odpady komunalne, który ma wpis do rejestru działalności regulowanej.

Ten sam komunikat wskazuje, że wytwórcy odpadów komunalnych nie muszą uzyskiwać wpisu do Rejestru-BDO ani składać sprawozdań w tym zakresie, pod warunkiem że wytwarzają wyłącznie odpady komunalne. Ewidencję prowadzi podmiot, który te odpady przejmuje.

Uzupełnienie z 9 marca 2021 r. dotyczy firm, które odbierają sam olej. Resort traktuje to jako akcyjne zbieranie wysegregowanego odpadu, a nie odbiór odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości. Obowiązek ewidencji spoczywa na podmiocie zbierającym, który zaznacza, że odpad przejął od posiadacza zwolnionego z ewidencji. Sam transport nie wymaga wygenerowania KPO w BDO.

Uwaga: zwolnienie dotyczy oleju. Lokal może podlegać wpisowi do BDO z innych powodów, np. wprowadzania produktów w opakowaniach albo opakowań jednorazowych z plastikiem. Rozpisaliśmy to w tekście o obowiązkach BDO w gastronomii.

Kiedy olej jest traktowany inaczej

Komunikat z 30 grudnia 2020 r. rozróżnia zastosowanie olejów jadalnych do celów przemysłowych. Odpady z takiej działalności klasyfikuje się innym kodem niż 20 01 25, np. z grupy 02 03 (odpady z przygotowania i przetwórstwa produktów spożywczych). Wtedy konieczny jest wpis do Rejestru-BDO, ewidencja przez KPO (a powyżej progów ilościowych wskazanych w komunikacie także karta ewidencji odpadów) oraz roczne sprawozdanie.

Dla typowej restauracji, baru czy food trucka ten wariant zwykle nie wchodzi w grę. Jeśli jednak odbiorca wpisuje na swoich dokumentach kod spoza 20 01 25, zapytaj, na jakiej podstawie, bo od kodu zależą Twoje obowiązki.

Olej jako odpad gastronomiczny w przepisach UE

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 142/2011 (załącznik I pkt 22) definiuje odpady gastronomiczne jako wszystkie odpady żywnościowe, w tym zużyty olej kuchenny z restauracji, obiektów gastronomicznych i kuchni. Rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 zalicza je do materiału kategorii 3 (art. 10 lit. p), ale jednocześnie wyłącza odpady gastronomiczne ze swojego zakresu (art. 2 ust. 2 lit. g), chyba że są przeznaczone na paszę, do sterylizacji ciśnieniowej lub innych wskazanych metod przetwarzania, do biogazu lub kompostowania, albo pochodzą ze środków przewozu międzynarodowego.

Praktyczny wniosek dla lokalu: nie oddawaj oleju ani resztek do karmienia zwierząt gospodarskich. Art. 11 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1069/2009 zakazuje skarmiania zwierząt gospodarskich (innych niż futerkowe) odpadami gastronomicznymi. Wymagań, jakie przepisy UE stawiają odbiorcy w zależności od dalszego przeznaczenia oleju, nie sprawdzaliśmy.

Higiena: co wymaga rozporządzenie (WE) nr 852/2004

Załącznik II rozdział VI rozporządzenia (WE) nr 852/2004 dotyczy odpadów żywnościowych w zakładzie. Wynika z niego, że odpady:

• usuwa się jak najszybciej z pomieszczeń, w których jest żywność,
• przechowuje się w zamykanych pojemnikach, łatwych do czyszczenia i w razie potrzeby dezynfekcji,
• gromadzi się według przyjętych zasad, a miejsce ich składowania utrzymuje w czystości i chroni przed szkodnikami,
• usuwa się w sposób higieniczny i przyjazny dla środowiska, zgodnie z przepisami, tak by nie były źródłem zanieczyszczenia.

Wylanie oleju do zlewu nie spełnia tego ostatniego warunku. Przepisów kanalizacyjnych i lokalnych regulaminów odprowadzania ścieków nie sprawdzaliśmy, dlatego nie podajemy tu sankcji z tego tytułu.

Praktyka w lokalu: co warto mieć

Brak KPO nie oznacza braku papierów. Te elementy porządkują temat i pokazują Sanepidowi, że odpady są pod kontrolą:

• Umowa z odbiorcą. Zakres (sam olej, kod 20 01 25), sposób dostarczania pojemników, tryb odbioru. Sprawdź, kim jest odbiorca i czy figuruje w publicznym rejestrze BDO.
• Potwierdzenia odbioru. Dokument od odbiorcy z datą i ilością przy każdym odbiorze. Nie jest to KPO, ale pozwala wykazać, gdzie trafił olej.
• Zapis w księdze HACCP lub GHP. Procedura postępowania z olejem (schłodzenie, przelanie do zamykanego pojemnika, miejsce składowania z dala od żywności, osoba odpowiedzialna) oraz rejestr odbiorów. O prowadzeniu rejestrów piszemy w tekście o rejestrach HACCP.
• Rejestr wymiany oleju. Zawartość związków polarnych w tłuszczu do smażenia nie może przekraczać 25% (§ 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 25 września 2012 r., Dz.U. 2012 poz. 1096). Jak mierzyć i dokumentować wymianę, opisaliśmy w tekście o wymianie oleju do smażenia.
• Szkolenie zespołu. Każdy, kto obsługuje frytownicę, powinien znać procedurę. Wzór szkolenia znajdziesz w tekście o szkoleniu BHP i higieny w gastronomii.

Spójność ma znaczenie: jeśli rejestr pokazuje regularne wymiany oleju, a w tym samym okresie brak potwierdzeń odbioru, to luka, którą warto umieć wyjaśnić.

Najczęściej zadawane pytania

Czy lokal gastronomiczny musi mieć wpis do BDO z powodu zużytego oleju?

Według komunikatów opublikowanych w serwisie BDO nie. Olej z usług gastronomicznych to odpad komunalny o kodzie 20 01 25, a wytwórcy odpadów komunalnych są zwolnieni z ewidencji. Lokal może jednak potrzebować wpisu z innych powodów, np. opakowań.

Czy przy odbiorze oleju trzeba wystawić KPO?

Nie za olej o kodzie 20 01 25 odbierany przez wyspecjalizowany podmiot. Uzupełnienie komunikatu z 9 marca 2021 r. wskazuje, że transport nie wymaga KPO w BDO, a ewidencję prowadzi podmiot zbierający.

Kiedy olej wymaga KPO i wpisu do BDO?

Gdy oleje jadalne są stosowane do celów przemysłowych. Wtedy komunikat wskazuje inny kod niż 20 01 25, np. z grupy 02 03, oraz obowiązek wpisu, ewidencji i sprawozdawczości.

Czy zużyty olej z restauracji to materiał kategorii 3?

Rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 zalicza odpady gastronomiczne do materiału kategorii 3, a według definicji z rozporządzenia (UE) nr 142/2011 obejmują one zużyty olej kuchenny. Rozporządzenie 1069/2009 wyłącza je jednak ze swojego zakresu, chyba że są przeznaczone m.in. na paszę, do biogazu lub kompostowania. Skarmianie nimi zwierząt gospodarskich jest zakazane.

---

Stan prawny na: 12 listopada 2026
Podstawa prawna: ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1328, stan prawny na 24 sierpnia 2026 r.), art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e i art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. a; komunikat w sprawie klasyfikacji zużytych olejów jadalnych z punktów gastronomicznych (kod 20 01 25) opublikowany w serwisie BDO (bdo.mos.gov.pl) 30 grudnia 2020 r. (treść odpowiada dokumentowi Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwa Klimatu i Środowiska udostępnionemu na gov.pl) oraz jego uzupełnienie z 9 marca 2021 r.; rozporządzenie (WE) nr 1069/2009, art. 2 ust. 2 lit. g, art. 10 lit. p, art. 11 ust. 1 lit. b; rozporządzenie Komisji (UE) nr 142/2011, załącznik I pkt 22; rozporządzenie (WE) nr 852/2004, załącznik II rozdział VI; rozporządzenie Ministra Zdrowia z 25 września 2012 r. (Dz.U. 2012 poz. 1096), § 2. Przegląd z 12 listopada 2026 objął treść obu komunikatów w serwisie BDO, wskazane przepisy ustawy o odpadach w tekście jednolitym, tekst pierwotny wskazanych przepisów UE w Dzienniku Urzędowym UE oraz status rozporządzenia Dz.U. 2012 poz. 1096 w wykazie ELI Sejmu. Nie sprawdzaliśmy zmian ustawy o odpadach ogłoszonych po tekście jednolitym, wersji skonsolidowanych przepisów UE ani przepisów o odprowadzaniu ścieków.
Ostatni przegląd: 12 listopada 2026