PPWR 2026: opakowania na wynos i PFAS
PPWR obowiązuje od 12 sierpnia 2026. Trzy limity PFAS w opakowaniach do żywności, kto naprawdę za nie odpowiada i czego żądać od dostawcy.
12 sierpnia 2026 zaczęło obowiązywać unijne rozporządzenie o opakowaniach, w skrócie PPWR. Dla lokalu na wynos najważniejszy jest jeden przepis: opakowania do kontaktu z żywnością nie mogą już trafiać na rynek, jeśli zawierają PFAS powyżej wskazanych limitów. To dotyczy tłuszczoodpornych pudełek, torebek na frytki i powlekanych papierów, czyli asortymentu, który masz w magazynie.
Ten wpis tłumaczy, co realnie się zmieniło, kto za to odpowiada (bo nie jest to oczywiste) i czego zażądać od dostawcy opakowań. Na końcu jest gotowy szablon zapytania, który możesz wysłać dziś.
Najważniejsze w skrócie
- PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r. Weszło w życie w lutym 2025, ale stosuje się je dopiero od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71).
- Zakaz PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością obowiązuje od tej samej daty i ma trzy różne limity, nie jeden.
- Obowiązek nie leży bezpośrednio na Tobie. Przepis mówi o wprowadzaniu do obrotu, a Ty opakowania kupujesz, nie wprowadzasz. Twoim zadaniem jest wybór dostawcy, który to udźwignie.
- PPWR, opłata SUP i system kaucyjny to trzy osobne obowiązki. Łatwo je pomylić, bo wszystkie dotyczą opakowań.
Czym jest PPWR i dlaczego dotyczy Twojego lokalu
Pełna nazwa to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE 22 stycznia 2025 r. Uchyla starą dyrektywę 94/62/WE i zmienia dwa inne akty: rozporządzenie (UE) 2019/1020 o nadzorze rynku oraz dyrektywę (UE) 2019/904, czyli tę od plastiku jednorazowego użytku.
Kluczowa różnica wobec poprzedniego stanu: to rozporządzenie, nie dyrektywa. Dyrektywę państwo członkowskie musi wdrożyć własną ustawą. Rozporządzenie działa wprost, bez pośrednictwa polskiego ustawodawcy. Nie czekasz więc na polską ustawę, żeby przepis zaczął obowiązywać.
Dla gastronomii istotne jest to, że opakowanie na wynos jest opakowaniem przeznaczonym do kontaktu z żywnością. Cały asortyment, w którym wydajesz jedzenie, wchodzi w zakres tego rozporządzenia.
Co dokładnie zmieniło się 12 sierpnia 2026
Artykuł 5 ustęp 5 rozporządzenia mówi wprost: od 12 sierpnia 2026 r. nie wprowadza się do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jeżeli zawierają substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) w stężeniu równym lub wyższym niż podane limity.
Limity są trzy i to jest miejsce, w którym większość poradników w internecie się myli, podając tylko dwa pierwsze:
| Limit | Czego dotyczy |
|---|---|
| 25 ppb | dla wszelkich PFAS mierzonych ukierunkowaną analizą PFAS (polimerowe PFAS wyłączone z kwantyfikacji) |
| 250 ppb | dla sumy PFAS mierzonej jako suma ukierunkowanej analizy, w stosownych przypadkach z wcześniejszą degradacją prekursorów (polimerowe PFAS wyłączone) |
| 50 ppm | dla PFAS łącznie z polimerowymi, jeżeli całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg |
Przekroczenie któregokolwiek z tych progów wystarczy. To nie jest lista, z której wybiera się jeden warunek.
Zastrzeżenie z samego przepisu: ograniczenie stosuje się wtedy, gdy dane zastosowanie PFAS nie jest już zakazane na podstawie innego aktu prawnego Unii. Chodzi o uniknięcie nakładania się regulacji, nie o furtkę.
Które opakowania są realnie zagrożone
PFAS trafiają do opakowań nie przez przypadek, tylko celowo. Odpowiadają za barierę tłuszczową i wodną, czyli dokładnie to, czego oczekuje się od opakowania na wynos. Dlatego ryzyko koncentruje się tam, gdzie opakowanie ma kontakt z tłuszczem:
- tłuszczoodporne pudełka na burgery, zapiekanki i dania gotowe
- torebki na frytki i przekąski smażone
- papiery powlekane do zawijania kanapek i kebabów
- papierowe naczynia z barierą przeciwtłuszczową
- podkładki i wkłady do koszyków
Paradoks polega na tym, że najbardziej zagrożone są opakowania sprzedawane jako ekologiczna alternatywa dla plastiku. Papier bez powłoki przepuszcza tłuszcz, więc producenci nadają mu barierę, a jedną z tańszych metod były właśnie związki fluorowane.
Kto właściwie odpowiada: Ty czy dostawca
To najważniejszy fragment tego wpisu i większość materiałów w polskim internecie go pomija.
Przepis mówi o wprowadzaniu do obrotu. Wprowadzającym jest ten, kto pierwszy udostępnia opakowanie na rynku unijnym: producent, importer albo dystrybutor. Restauracja, która kupuje pudełka w hurtowni i wydaje w nich jedzenie, nie jest wprowadzającym te opakowania do obrotu. Obowiązek z art. 5 ust. 5 nie spoczywa więc bezpośrednio na Tobie.
To nie znaczy, że sprawa Cię nie dotyczy. Znaczy tylko, że Twoja rola jest inna: wybierasz dostawcę i gromadzisz dowód, że wybrałeś świadomie. Jeśli kupujesz od kogoś, kto nie potrafi potwierdzić zgodności, ryzykujesz dwie rzeczy: że towar zniknie z rynku w środku sezonu i że przy ewentualnej kontroli nie będziesz miał czym wykazać należytej staranności.
Nadzór rynku prowadzi się na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1020, które PPWR nowelizuje. Polskie przepisy wykonawcze i sankcje to osobna kwestia, którą warto sprawdzić w aktualnym stanie prawnym przed budowaniem na niej decyzji biznesowych. Ten wpis ich nie przesądza.
Czego żądać od dostawcy opakowań
Jedna rzecz do zrobienia w tym tygodniu. Napisz do dostawcy i poproś o konkret, nie o zapewnienie. Zapewnienie przez telefon nie zostawia śladu.
O co pytać:
- czy opakowanie jest zgodne z art. 5 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2025/40 w zakresie PFAS
- na jakiej podstawie dostawca to stwierdza: badanie laboratoryjne, deklaracja producenta, dokumentacja materiałowa
- którego konkretnie indeksu produktowego dotyczy odpowiedź, bo asortyment bywa mieszany
- od kiedy obowiązuje dana partia i czy starsze zapasy różnią się składem
- czy dostawca przewiduje wycofanie któregoś z indeksów, których używasz
Gotowy szablon do skopiowania:
Dzień dobry,
w związku ze stosowaniem od 12 sierpnia 2026 r. rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR) proszę o potwierdzenie, czy opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością, które nabywamy w Państwa firmie, spełniają wymogi art. 5 ust. 5 tego rozporządzenia w zakresie zawartości PFAS.
Proszę o wskazanie: 1) których indeksów produktowych dotyczy potwierdzenie, 2) na jakiej podstawie zostało wydane (badanie, deklaracja producenta, dokumentacja materiałowa), 3) czy planują Państwo wycofanie lub zmianę składu któregokolwiek z tych indeksów.
Proszę o odpowiedź w formie pisemnej lub mailowej. Dokument zostanie dołączony do naszej dokumentacji zakupowej.
Z poważaniem,
Odpowiedź wepnij do dokumentacji zakupowej i trzymaj razem z fakturami za opakowania. Jeśli dostawca odpowiada wymijająco albo wcale, to sama w sobie jest informacja o tym, na kim się opierasz.
PPWR, opłata SUP i kaucja to trzy różne rzeczy
Wszystkie trzy dotyczą opakowań, więc łatwo je wrzucić do jednej szuflady. W praktyce działają zupełnie inaczej.
| Obowiązek | Czego dotyczy | Co robisz |
|---|---|---|
| PPWR (2025/40) | skład i właściwości opakowania | wybierasz zgodny asortyment, zbierasz potwierdzenia od dostawcy |
| Opłata SUP | jednorazowe kubki i pojemniki z plastikiem | pobierasz opłatę od klienta, prowadzisz ewidencję, składasz sprawozdanie |
| System kaucyjny | wybrane opakowania po napojach | obsługujesz kaucję zgodnie z rolą swojego lokalu |
Szczegóły dwóch pozostałych opisaliśmy osobno: obowiązki BDO i sprawozdania odpadowe w gastronomii oraz system kaucyjny w gastronomii.
Plan na 30 dni dla lokalu na wynos
- Tydzień 1. Spisz asortyment opakowań, w których wydajesz jedzenie. Osobno zaznacz wszystko, co ma kontakt z tłuszczem.
- Tydzień 1. Wyślij zapytanie do dostawców według szablonu powyżej. Do każdego, nie tylko do głównego.
- Tydzień 2-3. Zbierz odpowiedzi. Brak odpowiedzi też odnotuj, z datą wysłania zapytania.
- Tydzień 3. Dla indeksów bez potwierdzenia poszukaj alternatywy, zanim skończy się zapas.
- Tydzień 4. Wepnij komplet do dokumentacji zakupowej i ustaw przypomnienie na przegląd za pół roku.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy obowiązuje PPWR?
Rozporządzenie (UE) 2025/40 stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Wynika to wprost z art. 71. Samo rozporządzenie weszło w życie wcześniej, dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE z 22 stycznia 2025 r., ale data stosowania jest tą, która ma znaczenie praktyczne. Jeden przepis, art. 67 ust. 5, stosuje się dopiero od 12 lutego 2029 r.
Jakie są limity PFAS w opakowaniach do żywności?
Trzy: 25 ppb dla wszelkich PFAS mierzonych ukierunkowaną analizą, 250 ppb dla sumy PFAS oraz 50 ppm dla PFAS łącznie z polimerowymi, jeżeli całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg. Przekroczenie któregokolwiek progu oznacza, że opakowania nie wolno wprowadzić do obrotu.
Czy restauracja odpowiada za niezgodne opakowania?
Zakaz z art. 5 ust. 5 dotyczy wprowadzania do obrotu, czyli producenta, importera lub dystrybutora. Lokal, który kupuje opakowania i wydaje w nich jedzenie, nie jest wprowadzającym. Praktyczna rola restauratora to wybór dostawcy i zebranie potwierdzeń zgodności, żeby nie zostać z towarem, którego nie da się używać.
Czy papierowe opakowania są automatycznie bezpieczne?
Nie. Papier bez powłoki przepuszcza tłuszcz, więc opakowania papierowe do dań tłustych często mają barierę, a jednym ze sposobów jej uzyskania były związki fluorowane. Materiał opakowania nie przesądza o zgodności, przesądza skład konkretnego indeksu.
Czy muszę wyrzucić zapasy kupione przed 12 sierpnia 2026?
Rozporządzenie zakazuje wprowadzania do obrotu, a nie posiadania zapasu przez użytkownika końcowego. Kwestię starych partii ustal z dostawcą i udokumentuj, bo to on odpowiada za to, co wprowadził na rynek. W razie wątpliwości co do konkretnej partii skonsultuj sprawę przed podjęciem decyzji o dalszym używaniu.
Stan prawny na: 1 września 2026
Podstawa prawna: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz.U. UE L 2025/40 z 22.01.2025), w szczególności art. 5 ust. 5 i art. 71.
Ostatni przegląd: 1 września 2026
Ogarniasz obowiązki odpadowe i opakowaniowe?
PPWR to jeden z kilku obowiązków, które spinają się wokół opakowań: obok niego jest wpis do BDO, ewidencja, sprawozdania i opłata SUP. GastroReady ma na to gotowy komplet dokumentów i rejestrów, do pobrania od razu po zakupie.