Alergeny w delivery: co wymaga prawo

Klient zamawia pad thai z aplikacji, zaznacza „bez orzeszków", a kurier przywozi torbę bez żadnej informacji o składzie. Kto za to odpowiada i co prawo mówi o alergenach, gdy jedzenie jedzie do klienta? Odpowiedź jest krótsza, niż sugerują poradniki: unijne rozporządzenie ma na to osobny artykuł.

Alergeny w delivery to dwa obowiązki w dwóch momentach: informacja przed zakupem i informacja przy dostawie. Nie wystarczy, że menu w lokalu jest oznaczone.

Najważniejsze w skrócie

• Informacja o alergenach musi być dostępna przed ostatecznym dokonaniem zakupu oraz w momencie dostawy. Wynika to z art. 14 rozporządzenia 1169/2011.

• Dotyczy każdego kanału na odległość: własnej strony, aplikacji, komunikatora i telefonu. Definicja w art. 2 ust. 2 lit. u obejmuje każdy sposób zawarcia umowy bez jednoczesnej fizycznej obecności stron.

• Odpowiada lokal, pod którego nazwą sprzedawane jest danie (art. 8 ust. 1 i 2). Platforma pośrednicząca nie zdejmuje z Ciebie tego obowiązku automatycznie.

• Za naruszenie wymogów rozporządzenia 1169/2011 grozi kara pieniężna nakładana decyzją państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, do 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia.

• Samo „zapytaj obsługę" nie pasuje do dostawy. Kurier nie odpowie na pytanie o seler, a zamówienie złożone w aplikacji nie ma kogo zapytać.

Co dokładnie mówi art. 14

Art. 14 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 dotyczy sprzedaży na odległość. Jego ust. 2 odsyła wprost do żywności nieopakowanej, czyli do dań z kuchni: dane wymagane na mocy art. 44 udostępnia się według zasad z ust. 1. A ust. 1 wymaga dwóch rzeczy:

• informacje muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu i znajdować się w materiałach towarzyszących sprzedaży na odległość albo być dostarczane innymi właściwymi środkami, które sprzedawca wyraźnie określa (lit. a),

• wszystkie obowiązkowe dane szczegółowe muszą być dostępne w momencie dostawy (lit. b).

Dla gastronomii „dane wymagane na mocy art. 44" oznaczają przede wszystkim alergeny z załącznika II: art. 44 ust. 1 lit. a czyni obowiązkowym przekazanie danych z art. 9 ust. 1 lit. c. Pozostałe dane z art. 9 i 10 są obowiązkowe tylko wtedy, gdy państwo członkowskie tak postanowiło (lit. b). W Polsce dodatkowe dane dla żywności nieopakowanej wymienia rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych. Jego § 19 ust. 1 wylicza m.in. nazwę i wykaz składników, a jak stosować to do dań w restauracji, ocenia konkretna stacja sanitarna, więc warto zapytać własną. Jedna z powiatowych stacji w swoim komunikacie wskazuje wprost, że restaurator ma podać pełen skład z wyszczególnieniem alergenów. Z kolei § 19 ust. 2 mówi, że informacje podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce albo w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi. Ten przepis opisuje lokal stacjonarny. Przy dostawie stosujesz art. 14 rozporządzenia 1169/2011, który obowiązuje bezpośrednio.

Ministerstwo Rolnictwa opisało to w przewodniku do rozporządzenia 1169/2011, wprost dla żywności nieopakowanej sprzedawanej na odległość: informacje o alergenach trzeba przekazać (a) przed zakupem oraz (b) w momencie dostawy. Przewodnik nie ma statusu prawnego, ale pokazuje, jak organy czytają przepis. Ogólne zasady dotyczące alergenów w menu opisujemy w tekście jak oznaczyć alergeny w menu.

Które kanały zamówień się liczą

Definicja środków porozumiewania się na odległość nie wymienia konkretnych narzędzi. Liczy się to, że umowa powstaje bez jednoczesnej fizycznej obecności sprzedawcy i klienta. W praktyce gastronomii:

• Własna strona lub aplikacja z koszykiem.

• Platformy pośredniczące, w których lokal prowadzi swój panel i menu.

• Zamówienie telefoniczne i przez komunikator. Brak formularza nie zwalnia z obowiązku.

• Zamówienie z kodu QR przy stoliku zwykle traktuje się jak sprzedaż w lokalu, bo klient jest na miejscu i widzi tę samą kartę co inni goście. Nie znaleźliśmy wiążącej interpretacji w tej sprawie, więc bezpieczniej dać alergeny także w samym menu QR. Kwestie danych przy takim menu omawiamy w tekście o RODO w menu QR i WhatsApp.

Kto odpowiada: lokal czy platforma

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia za informację o żywności odpowiada podmiot, pod którego nazwą lub firmą środek spożywczy jest wprowadzany na rynek. Ust. 2 dodaje, że ten podmiot zapewnia obecność i rzetelność informacji. Dla dania z Twojej kuchni to jesteś Ty. Dane o składnikach i alergenach znasz tylko Ty.

Przewodnik MRiRW dodaje, że odpowiedzialność za przekazanie obowiązkowych informacji przed zakupem w sprzedaży na odległość spoczywa na właścicielu strony internetowej. Gdy sprzedajesz przez platformę, bywa to więc podział odpowiedzialności, a nie przerzucenie jej w całości. Żaden przepis, który sprawdziliśmy, nie rozstrzyga tego dla konkretnej umowy z konkretną platformą. Nie weryfikowaliśmy też, jakie pola i funkcje mają panele poszczególnych platform, bo zmieniają się one niezależnie od prawa. Dlatego zasada praktyczna jest prosta: traktuj dane w panelu jako swoje oświadczenie wobec klienta i sprawdzaj je tak samo jak kartę w lokalu.

Przed zakupem: jak to zrobić, żeby było widać

Przepis wymaga dostępności informacji przed ostatecznym zakupem. Nie narzuca formatu, ale cel jest jasny: klient z alergią ma zobaczyć dane, zanim zapłaci.

1. Przy każdym daniu, nie w osobnym dokumencie

Alergeny wpisane przy pozycji menu (lista lub piktogramy) działają lepiej niż link do PDF-a na końcu strony. Jeśli platforma ma pole alergenów, wypełnij je dla każdej pozycji. Jeśli nie ma, użyj opisu dania.

2. Dwa źródła z jednej tabeli

Prowadź jeden główny dokument z alergenami dań i z niego aktualizuj menu w lokalu, w panelu platformy i na stronie. Różne wersje w różnych miejscach to najczęstszy sposób, żeby klient dostał sprzeczne informacje. Jak zbudować taki dokument, pokazujemy w tekście o 14 alergenach z przykładami potraw.

3. Zamówienie telefoniczne: ustal, co mówi obsługa

Przy telefonie nie ma ekranu. Osoba przyjmująca zamówienie powinna mieć przed sobą tę samą tabelę i podawać alergeny z niej, a nie z pamięci. Zawiadomienie Komisji z 2017 roku dopuszcza przekaz ustny, ale „możliwy do zweryfikowania". Zapisz, kto i jak przyjmuje takie zamówienia, a przy zamówieniu z alergią odnotuj, co zostało przekazane.

W momencie dostawy: co ma być w torbie

Lit. b art. 14 ust. 1 wymaga, żeby w chwili dostawy obowiązkowe dane były dostępne. Dla żywności nieopakowanej oznacza to alergeny. Rozwiązań jest kilka, a wybór zależy od skali:

• Naklejka na opakowaniu dania z listą alergenów tej pozycji.

• Wydruk zamówienia z kolumną alergenów przy każdej pozycji, dołączony do torby.

• Karta alergenów całego menu w torbie, jeśli menu jest krótkie.

Komisja Europejska i MRiRW dopuszczają podanie informacji w różnych formach, o ile pozwala to klientowi dokonać świadomego wyboru. Przy dostawie warto jednak postawić na formę pisemną. Wspomniana stacja sanitarna wskazuje też, że informowanie wyłącznie ustnie na życzenie klienta nie wystarcza. Kurier nie jest osobą, która ma przekazać taką informację, a klient odbierający torbę nie ma kogo zapytać. Powiązanie dostawy z etykietą omawiamy też w tekście o alergenach w cateringu.

Gdzie delivery najczęściej zawodzi

To nie są wymogi z przepisów, tylko miejsca, w których zwykle powstaje rozjazd między tym, co zadeklarowano, a tym, co wyjechało z kuchni.

• Zmiana receptury bez aktualizacji panelu. Nowy sos, inna panierka, inny dostawca makaronu. Karta w lokalu poprawiona, wpis w aplikacji z zeszłego kwartału.

• Zamienniki, gdy czegoś zabrakło. Kucharz zastępuje składnik i zmienia profil alergenowy dania, a klient nie wie. Zamiennik zawierający alergen wymaga informacji dla klienta albo rezygnacji z zamiennika.

• Uwagi klienta w zamówieniu. Pole „bez orzeszków" w aplikacji nie zastępuje procedury kuchennej. Ktoś musi je przeczytać, a kuchnia musi wiedzieć, co z nim zrobić, w tym jak uniknąć przeniesienia alergenu. Zasady opisujemy w tekście o kontaminacji krzyżowej alergenów.

• Dania wspólnie pakowane. Sosy, dodatki i pieczywo w jednej torbie przy zamówieniu z alergią: osobne opakowania, wyraźne oznaczenie.

Jak to wpisać w dokumentację HACCP

Alergeny są w systemie HACCP zagrożeniem, które analizujesz w każdym procesie. Delivery dodaje do analizy etapy po wydaniu z kuchni: pakowanie, oznaczenie, przekazanie kurierowi. Przykład takiej analizy dla dowozu pokazujemy w tekście o analizie zagrożeń dla dowozu, a wymogi sieci i platform od strony dokumentacji w artykule o audycie B2B i dokumentacji dla delivery. Co zrobić, gdy mimo wszystko dojdzie do reakcji, opisujemy w tekście o reakcji alergicznej w restauracji.

Czego nie rozstrzyga prawo

• Nie ma przepisu, który wskazuje konkretny format informacji przy dostawie (naklejka, wydruk, karta).

• Nie ma przepisu, który rozdziela odpowiedzialność między lokal a platformę. To sprawa umowy i okoliczności.

• Nie ma przepisu wymagającego prowadzenia rejestru zapytań klientów o alergeny. Rejestr pomaga udowodnić staranność, ale nie jest obowiązkiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy delivery musi mieć oznaczone alergeny?

Tak. Żywność nieopakowana oferowana na odległość podlega art. 14 rozporządzenia 1169/2011 w związku z art. 44: informacja o alergenach ma być dostępna przed ostatecznym zakupem i w momencie dostawy.

Czy wystarczy, że alergeny są w menu w lokalu?

Nie. Klient zamawiający przez aplikację, stronę lub telefon nie widzi menu z lokalu. Informacja musi dotrzeć do niego przed zakupem tym samym kanałem, którym zamawia, i towarzyszyć dostawie.

Czy odpowiada platforma, czy restauracja?

Za informację o daniu odpowiada podmiot, pod którego nazwą jest sprzedawane (art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1169/2011). W sprzedaży na odległość Ministerstwo Rolnictwa wskazuje dodatkowo właściciela strony internetowej jako odpowiedzialnego za przekazanie informacji przed zakupem. Podział w konkretnej sprawie zależy od umowy.

Czy zamówienie telefoniczne też podlega przepisom o sprzedaży na odległość?

Tak. Definicja środków porozumiewania się na odległość w art. 2 ust. 2 lit. u obejmuje każdy sposób zawarcia umowy bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, więc także telefon.

Jaka kara grozi za brak informacji o alergenach przy dostawie?

Art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przewiduje karę pieniężną za nieprzestrzeganie wymagań rozporządzenia 1169/2011 w zakresie znakowania, do 30-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Wymierza ją w drodze decyzji państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia (art. 104).

---

Stan prawny na: 4 października 2026
Podstawa prawna: rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 (m.in. art. 2 ust. 2 lit. u, art. 8, art. 9 ust. 1 lit. c, art. 14, art. 44); ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c, art. 104); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. 2015 poz. 29, z późn. zm., § 19 ust. 2). Źródła interpretacyjne bez mocy prawnej: zawiadomienie Komisji 2017/C 428/01 (pkt 28-31) oraz przewodnik MRiRW do rozporządzenia 1169/2011. Nie sprawdzaliśmy funkcji paneli konkretnych platform dostawczych, bo zmieniają się niezależnie od przepisów.
Ostatni przegląd: 4 października 2026